หลายคนสงสัยว่าทำไม “รอยสิว” ถึงบางทีหายไว บางทีหายช้า หรือทำไมรอยแดง รอยดำ ถึงต่างกันสีก็คนละแบบ จริงๆ แล้วรอยหลังสิวมี 3 ประเภทหลักที่หลายคนมักเข้าใจผิด ได้แก่ Dark Spot, PIH และ PIE ซึ่ง “เกิดสาเหตุไม่เหมือนกัน” และ “ต้องรักษาคนละวิธี” แบบคนละทางเลย!
Dark Spot คืออะไร?
Dark Spot คือ “จุดด่างดำที่เกิดจากเม็ดสีเมลานินเกินปกติ” เกิดจากแดด อายุ และฮอร์โมน ไม่ได้เกี่ยวกับสิวโดยตรง
ลักษณะเด่น
- สีน้ำตาลอ่อน–เข้ม
- ขอบชัด
- เกิดบนบริเวณโดนแดด เช่น แก้ม หน้าผาก
สาเหตุหลัก
- แดด (UV)
- อายุ (Aging)
- ฮอร์โมน
วิธีรักษา
- Vitamin C
- Alpha Arbutin
- Kojic Acid
- Niacinamide
- Retinol / Retinal
- กันแดด SPF 50 ทุกวัน
PIH คืออะไร?
PIH = Post Inflammatory Hyperpigmentation คือ “รอยดำหลังสิว” ที่เกิดจากการอักเสบทำให้เมลานินเพิ่มขึ้น
ลักษณะเด่น
- สีน้ำตาลเข้ม–ม่วง
- เกิดหลังสิวหาย
- กดไม่จาง
สาเหตุ
- สิวอักเสบ
- แกะสิว
- เลเซอร์/ผลัดผิวเกินความจำเป็น
วิธีรักษาเฉพาะแบบเมลานิน
- Retinoid (Retinol/Retinal/Adapalene)
- Vitamin C
- Tranexamic Acid
- Niacinamide
- AHA/BHA ผลัดเบา
PIH ต้องใช้เวลา 2–3 เดือนกว่าจะจาง
PIE คืออะไร?
PIE = Post Inflammatory Erythema คือ “รอยแดงหลังสิว” เกิดจากเส้นเลือดขยายตัว ไม่ใช่เม็ดสี
ลักษณะเด่น
- สีแดง–ชมพู
- มักเกิดหลังสิวอักเสบลึก
- กดแล้วซีด → แสดงว่าเป็นเส้นเลือด
สาเหตุ
- การอักเสบของผิว
- เกราะผิวเสีย
- ผิวบางจากสครับ/กรดแรง
วิธีรักษาเฉพาะเส้นเลือด
- Cica / Madecassoside
- Panthenol
- Azelaic Acid 10–20%
- Redness serum
- ห้ามผลัดเซลล์แรง
- เลเซอร์ V-beam / IPL (ได้ผลที่สุด)
ตารางเปรียบเทียบ Dark Spot vs PIH vs PIE
| ประเภท | สี | สาเหตุ | ตำแหน่ง | วิธีรักษา |
|---|---|---|---|---|
| Dark Spot | น้ำตาลเข้ม | แดด/อายุ | โหนกแก้ม หน้าผาก | Vitamin C, Retinol, กันแดด |
| PIH | น้ำตาล–ม่วง | รอยหลังสิว (เมลานิน) | บริเวณที่มีสิว | Retinoid, Vitamin C, AHA |
| PIE | แดง–ชมพู | เส้นเลือดจากการอักเสบ | ทุกจุดที่เป็นสิวอักเสบ | Cica, Azelaic, เลเซอร์เส้นเลือด |
ถ้ารักษาผิดวิธีจะเกิดอะไรขึ้น?
- ทาไวท์เทนนิ่งกับ PIE → ไม่หายเพราะไม่ใช่เม็ดสี
- ผลัดผิวแรงใน PIE → แดงหนักกว่าเดิม
- ทาแต่อ่อนโยนกับ PIH → จางช้ามาก
- ไม่ทากันแดดใน Dark Spot → เข้มขึ้นเรื่อย ๆ
สรุปง่ายที่สุด
- Dark Spot = จุดแดด/จุดอายุ (เมลานิน)
- PIH = รอยดำหลังสิว (เมลานิน)
- PIE = รอยแดงหลังสิว (เส้นเลือด)
ถ้ารู้ว่าเป็นแบบไหน → รักษาได้เร็วขึ้น 2–3 เท่า
คำถามที่พบบ่อย
PIH จะหายเองไหม?
ส่วนใหญ่หายเองได้ แต่ใช้เวลา 3–6 เดือน ถ้าใช้ Active จะหายเร็วขึ้น
PIE ต้องใช้ไวท์เทนนิ่งไหม?
ไม่จำเป็น และไม่ค่อยช่วย เพราะ PIE เกี่ยวกับเส้นเลือดไม่ใช่เม็ดสี
ทุกคนเป็นรอยแดงก่อน แล้วค่อยเป็นรอยดำไหม?
ไม่จำเป็น อยู่ที่ความรุนแรงของสิวและการอักเสบของผิว
เลเซอร์ V-beam สำหรับ PIE เจ็บไหม?
เจ็บเล็กน้อย แต่ได้ผลไวที่สุดในรอยแดงหลังสิว
ต้องใช้กันแดดกับทั้ง 3 ประเภทไหม?
ต้องใช้ เพราะ UV ทำให้รอยทุกแบบเข้มขึ้น และฟื้นตัวช้ากว่าเดิม
